Leerplicht

Elk kind heeft naast het recht op onderwijs, ook de plicht om naar school te gaan. Op school kunnen kinderen en jongeren kennis opdoen en zichzelf ontwikkelen, waardoor ze zelfstandig worden en een plek vinden in onze samenleving.

Wat is leerplicht?

De leerplicht begint zodra je vijf jaar bent. De maand nadat je vijf wordt, moet je naar school. (Stel je bent op 10 oktober jarig, dan moet je op 1 november naar school.) In Nederland gaan veel kinderen al vanaf hun vierde naar school. Je bent leerplichtig tot en met het schooljaar waarin je zestien wordt, of na het twaalfde schooljaar. (Stel je wordt op 10 oktober 2019 zestien jaar, dan ben je het gehele schooljaar 2019/2020 leerplichtig.)

Wat is kwalificatieplicht? (16- en 17-jarigen)

Als je 16 bent en nog geen startkwalificatie hebt, blijf je verplicht om naar school te gaan tot je een startkwalificatie behaalt. Een startkwalificatie is een diploma van het vwo, havo, of minimaal mbo-niveau 2. Een VMBO-diploma is dus nog geen startkwalificatie. Deze kwalificatieplicht komt te vervallen op het moment dat je een startkwalificatie behaalt of als je 18 jaar wordt. Wij raden je als je 18 jaar bent wel af om te stoppen met school zonder startkwalificatie. Een startkwalificatie is namelijk een goede start op de arbeidsmarkt! 

Wat is ongeoorloofd verzuim?

Als je zonder toestemming weg blijft van school is er sprake van ongeoorloofd verzuim. Spijbelen, te laat komen en buiten de schoolvakanties op vakantie gaan vallen hieronder. Als je regelmatig ongeoorloofd afwezig bent dan meldt school dit digitaal bij Leerrecht. Dit verzuim wordt zowel op de basisschool, de middelbare school als het mbo geregistreerd.

Wat gebeurt er als ik spijbel / te laat kom?

  • Preventief spreekuur / voorlichting
    Op een aantal middelbare scholen in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam hebben leerplichtambtenaren een preventief spreekuur, waarin zij gesprekken voeren met leerlingen (en eventueel met je ouders of verzorgers) op je school. Op een aantal scholen geven leerplichtambtenaren ook voorlichting. Het doel hiervan is om het spijbelen en te laat komen te stoppen, duidelijke afspraken te maken en leerlingen te informeren over eventuele gevolgen als het verzuim verder oploopt.
  • Gesprek bij Leerrecht
    Een gemiste les is een gemiste kans. Als je (na het preventieve spreekuur of de voorlichting  op de school) ongeoorloofd afwezig bent geweest, dan roepen we je samen met je ouders of verzorgers op voor een gesprek om het verzuim te bespreken. Je krijgt de kans om uit te leggen waarom je niet (op tijd) naar de lessen bent gegaan. Tijdens het gesprek maken we afspraken om het verzuim te stoppen. De leerplichtambtenaar kan een waarschuwing geven omdat de leerplichtwet is overtreden. Als je de afspraken die in het gesprek zijn gemaakt niet nakomt en je opnieuw ongeoorloofd afwezig bent, dan kan de leerplichtambtenaar andere maatregelen nemen. 

Welke straffen zijn er als ik spijbel en te laat kom?

  • Bureau Halt
    Als je na een waarschuwing van de leerplichtambtenaar blijft spijbelen of  te laat komen, kan de leerplichtambtenaar je verwijzen naar Halt. Bij een Halt-traject hoort onder andere een leeropdracht en het aanbieden van een persoonlijk excuus. Je ouders of verzorgers worden hierbij betrokken.  Meer informatie is te vinden op de website van Halt.
  • Proces-verbaal en de rechter
    Blijft het verzuim aanhouden na een waarschuwing van een leerplichtambtenaar en/of een HALT-straf, dan maakt de leerplichtambtenaar een proces-verbaal op. Deze wordt verstuurd naar de Officier van Justitie en de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad onderzoekt waarom je niet naar school gaat. Daarna volgt een oproep voor een zitting bij de kantonrechter waarbij ook je ouder(s) of verzorger(s) aanwezig moeten zijn. De kantonrechter kan een taakstraf, een leerstraf of een boete opleggen. Daarnaast kan ook een maatregel worden opgelegd van ‘Maatregel toezicht en begeleiding’ onder begeleiding van Jeugdreclassering. Meer informatie is te vinden op de website van het Openbaar Ministerie.
  • Pak je Kans
    De leerplichtambtenaar kan ook Pak je Kans inschakelen wanneer hij of zij signaleert dat je problemen hebt veroorzaakt op strafrechtelijk gebied door bijvoorbeeld het spijbelen van school. Doel van Pak je Kans is om (achterliggende) problemen op te lossen en je op het rechte pad te houden. Het traject duurt tussen de 3 en 6 maanden. Meer informatie is te vinden op de website van Pak je Kans 
  • Vrijwillige (jeugd)hulp en dwang in civiel kader
    Soms hebben jij en/of je ouders of verzorgers hulp nodig. De leerplichtambtenaar kan er ook voor kiezen om je door te verwijzen naar vrijwillige zorg of begeleiding. Dit kan bijvoorbeeld bij de wijkteams van de gemeenten. Meer informatie over de wijkteams is te vinden op de volgende websites:

Als jij en/of je ouders of verzorgers geen hulp willen kunnen  school en/of hulpverleners ervoor kiezen een melding te doen bij Veilig Thuis of bij het Jeugdbeschermingsplein. Meer informatie is te vinden op de volgende websites: